Lökoplaki Nedir? Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Lökoplaki nedir?

Lökoplaki, yanaklar, diş etleri, dil ve ağzın çatısı da dahil olmak üzere ağız içindeki mukoza zarlarında gelişen kalınlaşmış, beyaz lekelerle karakterize bir durumdur. Bu yamalar kazınamaz ve genellikle ağrısızdır. Genellikle iyi huylu olsalar da bazı durumlarda lökoplaki ağız kanserinin habercisi olabilir.

Lökoplaki’nin kesin nedeni her zaman açık değildir, ancak sıklıkla sigara içme, tütün kullanımı (hem sigara hem de dumansız), alkol kullanımı, kötü oturan protezler veya kaba dişlere bağlı olarak ağızdaki tahriş veya kronik sürtünme ile ilişkilidir. Ancak tanımlanabilir bir neden olmaksızın da ortaya çıkabilir.

Çoğu lökoplaki vakası zararsız olsa da, bazı lezyonlar erken kanser belirtileri gösterebilir veya zamanla kansere dönüşebilir. Bu lezyonları izlemek için düzenli diş muayeneleri çok önemlidir ve kanser öncesi değişikliklerden şüpheleniliyorsa, maligniteyi dışlamak için biyopsi önerilebilir.

Tedavi, sigarayı bırakmak veya tütün kullanmak gibi tahriş kaynağının ortadan kaldırılmasını, diş hijyeninin iyileştirilmesini veya diğer olası tahriş nedenlerinin ele alınmasını içerir. Kanserli değişikliklere ilişkin endişe varsa lezyonların boyutuna ve ciddiyetine bağlı olarak yamalar cerrahi olarak çıkarılabilir veya çeşitli yöntemler kullanılarak tedavi edilebilir. Yaralardaki herhangi bir değişikliği izlemek için düzenli takipler önemlidir.

Lökoplaki neden olur?

Lökoplaki genellikle ağız içindeki mukoza zarlarının kronik tahrişinden kaynaklanır. Kesin nedeni her zaman bilinmemekle birlikte, gelişmesine katkıda bulunan birkaç faktör vardır:

  • Tütün Kullanımı: Sigara, puro veya pipo içmek, ayrıca enfiye veya tütün çiğnemek gibi dumansız tütün ürünlerini kullanmak önemli bir risk faktörüdür. Tütündeki kimyasallar ağız yüzeyini tahriş ederek lökoplakiye yol açabilir.
  • Alkol: Ağır alkol kullanımı da lökoplakiye katkıda bulunabilir. Tütün kullanımıyla birleştiğinde risk önemli ölçüde artar.
  • Kronik Tahriş: Pürüzlü veya tam oturmayan dişler, takma dişler veya diş restorasyonları ağız dokularında kronik tahrişe neden olarak lökoplakiye yol açabilir.
  • Enfeksiyonlar: İnsan papilloma virüsü (HPV) gibi bazı enfeksiyonlar, bazı lökoplaki vakalarında rol oynayabilir.
  • Kötü Ağız Hijyeni: Ağız hijyeninin ihmal edilmesi, kronik tahrişe ve ağız dokularında değişikliklere yol açarak potansiyel olarak lökoplaki gelişimine katkıda bulunabilir.

Bu faktörler genellikle lökoplaki ile ilişkili olsa da, bunlara maruz kalan herkeste bu durum gelişmez. Bazı bireylerde bunun oluşmasına katkıda bulunan başka bilinmeyen risk faktörleri veya genetik yatkınlıklar bulunabilir. Düzenli diş kontrolleri, ağız mukozasında meydana gelebilecek değişikliklerin erken tespiti ve izlenmesi açısından çok önemlidir.

Lökoplaki nasıl tedavi edilir?

Lökoplaki tedavisi tahrişin kaynağını ortadan kaldırmayı ve malign dönüşüm riskini azaltmayı amaçlamaktadır. İşte bazı yaygın yaklaşımlar:

  • Tahriş Edici Maddelerin Durdurulması: İlk adım genellikle tahriş kaynağını ortadan kaldırmak veya azaltmaktır. Bu, sigarayı bırakmayı veya tütün ürünlerini kullanmayı, alkol tüketimini sınırlamayı, diş hijyenini iyileştirmeyi veya kronik tahrişe katkıda bulunan diş sorunlarının düzeltilmesini içerebilir.
  • Düzenli İzleme: Diş hekimleri sıklıkla kanser öncesi veya kanserli gelişmelere işaret edebilecek herhangi bir değişikliği tespit etmek için lökoplakik lezyonları izler. Yamalardaki değişiklikleri gözlemlemek için düzenli takipler çok önemlidir.
  • Biyopsi ve Histopatolojik İnceleme: Kanserli değişiklik şüphesi varsa veya lezyonun doğası hakkında belirsizlik varsa biyopsi yapılabilir. Etkilenen bölgeden küçük bir doku örneği alınır ve hücrelerin normal, kanser öncesi veya kanserli olup olmadığını belirlemek için mikroskop altında incelenir.
  • Cerrahi Olarak Çıkarma: Küçük lezyonlar veya kanser öncesi olduğundan şüphelenilenler cerrahi olarak çıkarılabilir. Bu prosedür lezyonun boyutuna ve konumuna bağlı olarak eksizyon veya lazer cerrahisini içerebilir.
  • Kriyoterapi veya Lazer Tedavisi: Kriyoterapi (anormal hücrelerin dondurulması) veya lazer tedavisi gibi teknikler, lökoplakik lekeleri çıkarmak veya yok etmek için kullanılabilir.
  • İlaç tedavisi: Bazı durumlarda, kalınlığın azaltılmasına veya yamaların çıkarılmasına yardımcı olmak için lezyonlara topikal ilaçlar uygulanabilir. Ancak bunların etkinliği değişebilir.

Tüm lökoplaki lezyonların, özellikle de küçük olmaları ve kanser öncesi değişiklik belirtileri göstermemeleri durumunda tedavi gerektirmediğini unutmamak önemlidir. Bununla birlikte, ağız kanserine dönüşme riskinin daha yüksek olduğunu gösterebilecek herhangi bir ilerlemeyi veya değişikliği tespit etmek için yakın izleme önemlidir.

Tedavi kararları lezyonların büyüklüğü, görünümü, yerleşimi ve malign dönüşüm riskine göre verilir. Doğru değerlendirme ve yönetim için bir diş hekimine veya ağız sağlığı uzmanına danışmak çok önemlidir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir